Showing 199 results

Authority record
Ίδρυμα Ωνάση
GRIHU-LISA_IDRYMA_ONASI · Corporate body · 1975

Κοινωφελές ίδρυμα που ιδρύθηκε σύμφωνα με τη διαθήκη του Αριστοτέλη Ωνάση, με σκοπό την προώθηση της παιδείας, του πολιτισμού και της υγείας.

GR-IHU-NP-0001 · Corporate body · 1930 – σήμερα

Ιδρύθηκε το 1930 στην Αθήνα με δωρεά του Αντώνη Μπενάκη προς το Ελληνικό Δημόσιο, στη μνήμη του πατέρα του Εμμανουήλ Μπενάκη· στεγάστηκε αρχικά στην οικία της οικογένειας Μπενάκη· εξελίχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς οργανισμούς της χώρας, με συλλογές οργανωμένες θεματικά σε διαφορετικά κτίρια από το 2000.

GR-Makris_Kitsos · Person · 1917 - 1988

Ο Κίτσος Μακρής γεννήθηκε στη Λάρισα το 1917 και από το 1926 ως το θάνατό του, κατοικούσε στο Βόλο.
Εμβλημα που χρησιμοποιούσε ο Κίτσος Μακρής για τη σφράγιση των βιβλίων
Εμβλημα που χρησιμοποιούσε ο Κίτσος Μακρής για τη σφράγιση των βιβλίων.
Από το 1937 άρχισε τις έρευνες για τη λαϊκή τέχνη, αφορμή για τις οποίες στάθηκε μια παραίνεση του καθηγητή της Ιστορίας της Τέχνης Δημ. Ευαγγελίδη να ασχοληθεί με το Θεόφιλο, που είχε ζήσει και δουλέψει στο Βόλο. Το 1939 εκδίδεται το πρώτο βιβλίο “Ο Ζωγράφος Θεόφιλος”, που υπήρξε η πρώτη ελληνική μελέτη για το θέμα αυτό. Με τη βοήθεια της γυναίκας του Κυβέλης, που είναι φωτογράφος, αποτύπωνε τα μνημεία της λαϊκής τέχνης του Πηλίου, βαδίζοντας πολλές φορές από χωριό σε χωριό και από σπίτι σε σπίτι στην αναζήτηση τόσο των λαϊκών στοιχείων όσο και των λαϊκών καλλιτεχνών. Από την νεανική του ηλικία ήταν δραστήριο μέλος του σωματείου “Φίλοι των Γραμμάτων” και αρθρογραφούσε στη φιλολογική στήλη της εφημερίδας “Η Θεσσαλία”. Την ίδια εποχή δούλευε και σαν τυπογράφος στην επιχείρηση του πατέρα του.
Κατά τη διάρκεια της Κατοχής πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος του ΕΑΜ Νέων και υπεύθυνος του καλλιτεχνικού τμήματος της ΕΠΟΝ Θεσσαλίας. Την άνοιξη του 1944 ανέβηκε στα ορεινά της Καρδίτσας, μαζί με άλλους αγωνιστές, και εκεί παντρεύτηκε την Κυβέλη Ζημέρη. Το 1947 εξορίστηκε στην Ικαρία και μετά, για μεγάλο χρονικό διάστημα έζησε στην Αθήνα, επειδή στο Βόλο, λόγω των πολιτικών του πεποιθήσεων, δεν μπορούσε να αναπτύξει ελεύθερα τις δραστηριότητές του.
Γυρίζοντας στο Βόλο πρωτοστάτησε στην ίδρυση της “Δημοκρατικής Συνεργασίας” και από το 1955 ως το 1964 εξελέγη τρεις φορές Δημοτικός Σύμβουλος. Το 1955, μετά τους σεισμούς στη Μαγνησία, αγωνίστηκε για τη διάσωση των θησαυρών του λαϊκού μας πολιτισμού με κίνδυνο πολλές φορές της ζωής του.
Από το 1964 ως το 1982 υπήρξε Διευθυντής του παραρτήματος της Θεσσαλίας του Εθνικού Οργανισμού Ελληνικής Χειροτεχνίας, εκτός από την περίοδο της δικτατορίας (1967-1974) οπότε απολύθηκε. Τα χρόνια εκείνα έζησε ζωγραφίζοντας κεραμεικά στο κατάστημά του, τη "Γωνιά Τέχνης". Ηταν μέλος της "Διεθνούς Ενωσης Τεχνοκριτών", της "Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών", της "Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας", μέλος του Δ.Σ. της "Πανελλήνιας Πολιτιστικής Κίνησης" και Πρόεδρος του "Συνδέσμου Φιλίας Ελλάδας-Γερμανικής Λαοκρατικής Δημοκρατίας". Επίσης ήταν πρόεδρος του Ελληνικού τμήματος του ICOMOS.
Ο Κίτσος Μακρής ταξίδευε σε ολόκληρη την Ελλάδα, αναζητώντας τις αλληλεπιδράσεις και εξελίξεις στη λαϊκή μας τέχνη. Τα τελευταία χρόνια επεξέτεινε τις έρευνές του στη μελέτη της λαϊκής τέχνης των χωρών της Βαλκανικής και τις αλληλεπιδράσεις της με αυτή του Ελλαδικού χώρου. Είχε περισσότερη εξειδίκευση στο λαϊκό εικαστικό έργο, προχωρώντας στη διεύρυνση του οικονομικού και κοινωνικού υπόβαθρου, πάνω στο οποίο στηρίχτηκε το λαϊκό καλλιτεχνικό οικοδόμημα.
Διέδοσε το έργο του με περισσότερες από 450 διαλέξεις και μαθήματα σε ολόκληρη την Ελλάδα, ενώ παράλληλα αρθρογραφούσε σε εφημερίδες και περιοδικά. Εκανε πολλές ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές. Πήρε μέρος σε 30 περίπου συνέδρια στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Διοργάνωσε εκθέσεις για τη λαϊκή τέχνη του Πηλίου στη Γενεύη, την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, το Βόλο και αλλού. Εξέδοσε 47 βιβλία και μελέτες, πολλά από τα οποία μεταφράστηκαν στην Αγγλική, Γαλλική, Γερμανική και Σερβική γλώσσα.
Για το έργο του τιμήθηκε με τον Επαινο της Ακαδημίας Αθηνών το 1956, με το Κρατικό Βραβείο Μελέτης το 1960, με το Παράσημο του Χρυσού Σταυρού του Φοίνικος το 1965, με το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών το 1976, με το Χρυσό Μετάλλιο Φιλίας των Λαών Ελλάδας και της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας το 1984, με τιμητική διάκριση από το Δήμο Βόλου το 1987. Τέλος το 1987 ανακηρύχθηκε Επίτιμος Διδάκτωρ της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Το 1986 ήταν υποψήφιος Δήμαρχος Βόλου με το συνδυασμό της "Δημοκρατικής Κίνησης" και Δημοτικός Σύμβουλος ως το θάνατό του.
Πέθανε ξαφνικά στην Αθήνα το Δεκέμβριο του 1988, έχοντας πολλά ακόμα να προσφέρει τόσο στη Λαογραφία, όσο και στην πνευματική και πολιτιστική ζωή του τόπου μας.

GRIHU-LISA_ARVELER · Person · 1926-2026

Γεννημένη στις 29 Αυγούστου 1926 στον Βύρωνα, σε προσφυγικό σπίτι της οδού Κοινωνίας των Εθνών, μεγάλωσε σε οικογένεια Μικρασιατών από τα Μουδανιά. Πατέρας της ήταν ο Νίκος Γλύκατζης, έμπορος και επιστάτης των κτημάτων της οικογενείας της μητέρας της, Καλλιρόης, το γένος Ψαλτίδη, με καταγωγή από την Προύσα. Αποφοίτησε από το Δ΄ Γυμνάσιο Θηλέων και συνέχισε στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, σε μια εποχή που η παρουσία των γυναικών στην ανώτατη εκπαίδευση παρέμενε περιορισμένη.
Τα έργα της κυρίως ως βυζαντινολόγος είναι, οι Έρευνες για τη διοίκηση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας τον 9ο και 10ο αιώνα (1960), Το Βυζάντιο και η θάλασσα (1966), Μελέτες για τη διοικητική και κοινωνική διάρθρωση του Βυζαντίου (1971), Βυζάντιο, η χώρα και τα εδάφη (1976), και Η πολιτική ιδεολογία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (L’ ideologie politique de l’ empire Byzantine, 1976 ― ελλην. μετάφρ. Τ. Δρακόπουλου, «ΨΥΧΟΓΙΟΣ»), Βυζαντινή γεωγραφία, Ιστορική γεωγραφία του μεσογειακού κόσμου. Στα βιβλία της περιλαμβάνονται, επίσης, Η Σμύρνη ανάμεσα σε δύο τουρκικές κατοχές (1975), Η διασπορά στο Βυζάντιο (1995), The Making of Europe (2000), Γιατί το Βυζάντιο (2010), Σας μιλώ για το Βυζάντιο (2014), Πόσο Ελληνικό είναι το Βυζάντιο; Πόσο Βυζαντινοί οι Νεοέλληνες; (2016), Μικρασία, Καρδιά του Ελληνισμού (2021), κ.ά..
Δέκα ποιήματα από την ποιητική της συλλογή «Το άγνωστο Βυζάντιο» (Εκδόσεις Ερμής) μελοποιήθηκαν από τον συνθέτη Νίκο Πλάτανο και «ζωντάνεψαν» μέσα από τις ερμηνείες του Γιώργου Νταλάρα. όπου ηχογραφήθηκε ζωντανά και κυκλοφόρησε σε βιβλίο-CD με τον γενικό τίτλο Αμίλητη Ιστορία.
Στο Παρίσι γνώρισε τον σύζυγό της Jacques Ahrweiler, αξιωματικό του Γαλλικού Πολεμικού Ναυτικού, με τον οποίο απέκτησε μία κόρη, τη Μαρί-Ελέν. Μέχρι το τέλος της ζωής της παρέμεινε μόνιμα εγκατεστημένη στη γαλλική πρωτεύουσα, διατηρώντας παράλληλα ισχυρούς δεσμούς με την Ελλάδα.

Δραγούμης, Ίων
GRIHU-LISA_ Ίων Δραγούμης001 · Person · 1878-1920

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1878 και σπούδασε Νομική. Υπήρξε
διπλωμάτης καριέρας (1899-1915) υπηρετώντας σε Μοναστήρι,
Σέρρες, Κωνσταντινούπολη και Αγία Πετρούπολη.
Πρωταγωνίστησε στην οργάνωση των ελληνικών κοινοτήτων στη
Μακεδονία και την Κωνσταντινούπολη. Το 1915 παραιτήθηκε για
να πολιτευθεί και εκλέχθηκε βουλευτής Φλωρίνης. Λόγω της
αντιπολιτευτικής του δράσης εξορίστηκε στην Κορσική και τη
Σκόπελο (1917-1919). Δολοφονήθηκε στην Αθήνα στις 31 Ιουλίου
1920.

António Guterres
GRIHU-LISA · Person · Ιανουάριο 2017-σήμερα
GRIHU-LISA_PN02 · Person · 1883-1957

Ο Νίκος Καζαντζάκης γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης, στις 18 Φεβρουαρίου / 2 Μαρτίου του 1883. Ήταν Έλληνας συγγραφέας, ποιητής και φιλόσοφος, αλλά και δημοσιογράφος και πολιτικός, με πλούσιο λογοτεχνικό, ποιητικό και μεταφραστικό έργο. Αναγνωρίζεται ως ένας από τους πιο σημαντικούς σύγχρονους Έλληνες λογοτέχνες και ως ο περισσότερο μεταφρασμένος παγκοσμίως,[12][σημ. 1] αν και κατά τη διάρκεια της ζωής του το έργο και η δημόσια παρουσία του προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις και αντιπαραθέσεις, ιδίως σε θρησκευτικό και πολιτικό επίπεδο.[15] Έγινε ακόμη γνωστότερος μέσω της κινηματογραφικής απόδοσης των έργων του Ο Χριστός ξανασταυρώνεται, Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά και Ο τελευταίος πειρασμός. Από το 1945 έως το 1948, υπηρέτησε ως πρόεδρος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών.